ويژگيهاي گاز هيدروژن سولفوره :


گاز هيدروژن سولفوره موجود در نفت خام گازي است محرك ، خفه كننده و سمي كه استنشاق مقادير كم آن نيز مي‌تواند باعث بيهوشي و مرگ شود. بوي گاز هيدروژن سولفوره شبيه به تخم مرغ گنديده مي‌باشد. حداكثر ميزان مجاز اين گاز در هوا براي 8 ساعت تماس 10 واحد ميليون مي‌باشد (P.P.M) و 1000 واحد در ميليون آن باعث بيهوشي و مرگ آني شخص مي‌گردد مگر آنكه شخص مسموم فوراً تحت درمان تنفس مصنوعي قرار گيرد. اثرات اين گاز در مقادير مختلف به شرح زير مي‌باشد :

(P.P.M) 100 واحد در ميليون هوا: تحريك موضعي چشم و بيني

(P.P.M)200 واحد در ميليون هوا: يك ساعت استنشاق باعث تحريك چشم و دستگاه تنفسي مي‌گردد.

(P.P.M) 500 واحد در ميليون هوا: 15 تا 30 دقيقه استنشاق باعث تحريك چشم و دستگاه تنفسي و جراحت به ششها و مرگ شخص مي‌گردد.

علايم مسموميت با ناراحتي معده سرفه، سر درد و ورم كردن لبها ظهور مي‌نمايد مقدار كم اين گاز با حس بويايي قابل تشخيص مي‌باشد ولي در اثر تماس طولاني عصب بويايي فلج شده و حس بويايي از كار مي‌افتد بنابراين براي تشخيص آلودگي هوا نبايستي به حس بويايي اعتماد نمود.

 

تشخيص گاز هيدروژن سولفوره :

 با عبور مقدار معين هواي آلوده به اين گاز از صافي كاغذ استات سرب توسط تلمبه دستي تشخيص آن ميسر مي‌گردد. براي تشخيص گاز هيدروژن سولفوره يا گازهاي سمي ديگر مي‌توان از دستگاه مخصوصي استفاده نمود كه مقداري از هواي آلوده از كپسول آزمايش آن عبور داده و با تغيير رنگ مي‌توان ميزان هيدروژن سولفوره را تعيين نمود.

 

احتياطات ايمني در مواجهه با گاز هيدروژن سولفوره :

اگر تدابير احتياطي زير به مورد اجرا گذاشته شود احتمال مسموميت در برابر گاز هيدروژن سولفوره به كلي برطرف مي‌شود :

1- هرگاه گاز هيدروژن سولفوره در هوا موجود بوده و يا احتمال وجود آن باشد بايد چنين فرض نمود كه تراكم آن به ميزان خطرناك رسيده و بدين ترتيب تدابير احتياطي لازم بايد اتخاذ گردد.

2- براي پي بردن به وجود گاز در هوا و ميزان تراكم آن به حس شامه نبايد اعتماد كرد.

3- بايد در نظر داشت شخصي كه گاز هيدروژن سولفوره را استنشاق مي‌كند تا قبل از بيهوش شدن هيچگونه آثار مسموميت در وي ظاهر نمي‌شود.

4- براي جلوگيري از انتشار گاز در هوا از هيچ كوششي نبايستي فرو گذار كرد.

5- كليه كاركنان را بايستي به طور كامل از خطرات استنشاق گاز هيدروژن سولفوره آگاه ساخته و براي آنها روشن ساخت كه براي شخص گاز زده چه اقداماتي بايد انجام داد.

6- كليه كاركناني كه در مناطقي كار مي‌كنند كه احتمال وجود گاز  وجود دارد بايد با نحوه انجام تنفس مصنوعي آشنايي داشته باشند.

7- اگر لازم باشد فردي در محيط سر پوشيده و بسته مانند مخازن يا زير زمين بكار اشتغال ورزد و احتمال وجود گاز  در  آنجا موجود باشد بايد از ماسك تنفسي مناسب استفاده نمايد كه هواي تميزي به او برساند. اين فرد بايد طنابي به كمر خود ببندد كه سر ديگر آن در خارج از آن محوطه سر پوشيده باشد تا هرگاه اتفاقي براي او افتاد همكارانش قادر به بيرون كشيدن وي از محيط آلوده به هواي آزاد باشند.

8- هرگاه يكي از كاركنان بخواهد براي نجات همكار خود كه در اثر استنشاق گاز هيدروژن سولفوره از پاي در آمده اقدام كند بايد در نظر داشته باشد كه او نيز قبل از آنكه بتواند اقدامي براي نجات همكارش در محوطه آلوده بنمايد از پاي در خواهد آمد مگر آنكه به ماسك تنفسي مجهز بوده و بتواند تا هنگامي كه در آن محوطه مي‌باشد از هواي تميز ماسك تنفسي استفاده نمايد.

9- هرگاه يكي از كاركنان در اثر استنشاق گاز هيدروژن سولفوره از پاي در آيد بايد فوراً او را در اولين فرصت به هواي آزاد انتقال داد و با قرار دادن صورت وي به طرف جريان باد در اسرع وقت تنفس مصنوعي را در مورد وي بكار برده و آنقدر اين عمل را ادامه داد تا شخص به حالت عادي در آيد. پس از آن بايد يك پزشك شخص مزبور را مورد معاينه قرار دهد. به هيچ وجه نبايستي براي خبر كردن پزشك عمل تنفس مصنوعي را به تعويض انداخت. تنفس مصنوعي با استفاده از اكسيژن مفيدتر خواهد بود.

10- مناطقي كه بهره‌برداري با تصفيه نفت خام محتوي گاز  در آنجا انجام مي‌گيرد بايستي به تابلوهاي اخطار مجهز گردند .

11- در موقع جدا كردن يا قطع لوله‌هايي كه محتوي گاز هيدروژن سولفوره بوده است هميشه امكان اشتغال در لحظه باز شدن لوله و تماس سولفيدهاي آهن با هوا موجود مي‌باشد كاركنان بايستي از اطراف منطقه خط يا انتهاي باز لوله دور باشند.